ADAS (Advanced Driver Assistance Systems, in goed Nederlands: rijhulpsystemen) zijn niet meer weg te denken uit moderne auto’s. Adaptive Cruise Control, Lane Keeping Assist en Intelligent Speed Assistance (ISA) beloven meer veiligheid en comfort. In de praktijk weten veel bestuurders niet goed wat hun auto precies kan, en wat niet.

RijschoolPro sprak met Jos van Kleef, voorzitter van de ADAS Alliantie. ADAS wordt binnenkort, per 1 april, onderdeel van het theorie-examen voor personenvoertuigen. De ontwikkeling past binnen het streven van de ADAs Alliantie om meer bewustwording rondom ADAS te bewerkstelligen. Het CBR is deelnemer van de alliantie.

Van Kleef kent de mobiliteitswereld goed. Hij werkte eerder onder meer als algemeen directeur van Goudappel en bestuurder bij Vialis en is sinds 2025 onafhankelijk voorzitter van de ADAS Alliantie. “Dit onderwerp raakt gedrag, techniek, infrastructuur én beleid”, zegt hij. “Dat maakt het complex, maar ook urgent.” Uit de jaarlijkse ADAS-monitor van de alliantie blijkt dat veel automobilisten onvoldoende zicht hebben op de rijhulpsystemen in hun voertuig.

“Een aanzienlijk deel weet simpelweg niet wat er op de auto zit, of wat systemen wel en niet kunnen,” zegt Van Kleef. “Het zijn rijhulpsystemen – je blijft als bestuurder altijd verantwoordelijk voor de besturing van het voertuig.” 

Dat gebrek aan kennis kan tot misverstanden leiden. Lane Keeping Assist bijvoorbeeld werkt niet goed wanneer belijning slecht zichtbaar is, zoals bij sneeuw of vervaagde markeringen” “De systemen hebben beperkingen. Ze ondersteunen de bestuurder, maar vervangen hem niet.” 

ADAS in het theorie-examen 

ADAS vraagt om meer bewuste kennis, ook onder nieuwe bestuurders. Om dat kennisniveau structureel te verhogen, wordt ADAS opgenomen in het theorie-examen van het CBR. De vragen worden momenteel ontwikkeld in samenwerking met experts uit de ADAS Alliantie.

“Het opstellen van examenvragen is een vak op zich”, zegt Van Kleef. “Het CBR doet dat uiterst professioneel. Vanuit de alliantie leveren we kennis en proberen we duidelijk te maken wat bestuurders in ieder geval moeten weten.”

Daarbij gaat het vooral om basiskennis: wat doen systemen, wanneer werken ze goed en wanneer niet, en wat blijft de verantwoordelijkheid van de bestuurder. Ook probeert de alliantie te helpen bij het uniformer beschrijven van systemen. Autofabrikanten gebruiken namelijk vaak verschillende namen voor vergelijkbare functies. Handig daarbij is het ADAS-woordenboek.

Rol voor rijinstructeurs 

Volgens Van Kleef ligt er ook een rol voor rijinstructeurs. 

“Rijinstructeurs kunnen wel een belangrijke bijdrage leveren aan kennis en bewustwording. Zeker nu ADAS in het theorie-examen komt, ligt het voor de hand dat ook in de opleiding aandacht wordt besteed aan het gebruik van deze systemen, bijvoorbeeld wanneer belijning onduidelijk is. 

Fundament voor de toekomst 

Uiteindelijk ziet Van Kleef ADAS als een stap richting verdergaande automatisering van voertuigen. 

“We zitten nu op niveau 2, waarbij systemen ondersteunen maar de bestuurder verantwoordelijk blijft. De stap naar niveau 3 – waarbij de auto onder bepaalde omstandigheden zelf rijdt – is juridisch en maatschappelijk veel ingewikkelder.” 

Juist daarom is het volgens hem belangrijk dat bestuurders nu al begrijpen hoe rijhulpsystemen werken. 

“Bewustwording is de sleutel. Als mensen weten wat hun auto kan én wat niet, kan ADAS daadwerkelijk bijdragen aan meer verkeersveiligheid.” 

Over de ADAS Alliantie 

De ADAS Alliantie werd in 2019 opgericht en is een samenwerking tussen onder meer het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ANWB, RAI Vereniging, BOVAG, RDW, het Verbond van Verzekeraars en de Vereniging van Nederlandse Autoleasemaatschappijen. 

Het doel is het veilig gebruik van rijhulpsystemen verbeteren en zo verkeersslachtoffers terugdringen. 

Sinds 2025 staat Jos van Kleef als onafhankelijk voorzitter aan het roer. De alliantie richt zich de komende tijd onder meer op vier concrete speerpunten: 

• ADAS in het theorie-examen 
• betere uitleg bij aflevering van voertuigen 
• aandacht voor gebruikservaringen, bijvoorbeeld rond ISA 
• een centraal informatiepunt over rijhulpsystemen 

“Er is nog genoeg werk te doen,” zegt Van Kleef. “Maar elke stap die bijdraagt aan meer kennis bij bestuurders helpt uiteindelijk de verkeersveiligheid vooruit.” 

Lees hier het originele artikel op RijschoolPro.